Pegi ngagai isi

Temaga

Ari Wikipedia
Temaga, 29Cu
Templat:Infobox element/symbol-to-top-image/alt
Temaga
GayaRed-orange metallic luster
Pemerat atom standard Ar°(Cu)
Temaga dalam jadual bemansa
Hydrogen Helium
Lithium Beryllium Boron Carbon Nitrogen Oxygen Fluorine Neon
Sodium Magnesium Aluminium Silicon Phosphorus Sulfur Chlorine Argon
Potassium Calcium Scandium Titanium Vanadium Chromium Manganese Iron Cobalt Nickel Copper Zinc Gallium Germanium Arsenic Selenium Bromine Krypton
Rubidium Strontium Yttrium Zirconium Niobium Molybdenum Technetium Ruthenium Rhodium Palladium Silver Cadmium Indium Tin Antimony Tellurium Iodine Xenon
Caesium Barium Lanthanum Cerium Praseodymium Neodymium Promethium Samarium Europium Gadolinium Terbium Dysprosium Holmium Erbium Thulium Ytterbium Lutetium Hafnium Tantalum Tungsten Rhenium Osmium Iridium Platinum Gold Mercury (element) Thallium Lead Bismuth Polonium Astatine Radon
Francium Radium Actinium Thorium Protactinium Uranium Neptunium Plutonium Americium Curium Berkelium Californium Einsteinium Fermium Mendelevium Nobelium Lawrencium Rutherfordium Dubnium Seaborgium Bohrium Hassium Meitnerium Darmstadtium Roentgenium Copernicium Nihonium Flerovium Moscovium Livermorium Tennessine Oganesson


Cu

Ag
nikeltemagazink
Lumur atom (Z)29
Rabanraban 11
Mansamansa 4
Blok  d-block
Konfigurasyen elektron[Ar] 3d10 4s1
Elektron tiap pabung2, 8, 18, 1
Penteba fizikal
Fasa ba PTSsolid
Taka lebur1357.77 K ​(1084.62 °C, ​1984.32 °F)
Taka gesak2835 K ​(2562 °C, ​4643 °F)
Penias (at 20° C)8.935 g/cm3[3]
(at PTS)8,944 g/L
lebuh chechair (ba t.l.)8.02 g/cm3
Pengangat gempung13.26 kJ/mol
Pengangat pengewap300.4 kJ/mol
Buat pengangat molar24.440 J/(mol·K)
Buat pengangat tentu384.603 J/(kg·K)
Tekan wap
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 1509 1661 1850 2089 2404 2834
Penteba atom
Gaya oksidisasyensuah: +2
−2,[4] −1,[5] 0,[6] +1,[7] +3,[7] +4[7]
ElektronegativitiPauling scale: 1.90
Energi ionisasyen
  • 1st: 745.5 kJ/mol
  • 2nd: 1957.9 kJ/mol
  • 3rd: 3555 kJ/mol
  • (more)
Jejari atomempirical: 128 pm
Jejari kovalen132±4 pm
Jejari Van der Waals140 pm
Color lines in a spectral range
Taris spektrum temaga
Penteba bukai
Penyadi asalprimordial
Struktur kristalTemplat:Engvar (fcc) (cF4)
Lattice constant
Face-centered cubic crystal structure for temaga
a = 361.50 pm (at 20 °C)[3]
Thermal expansion16.64×10−6/K (at 20 °C)[3]
Thermal conductivity401 W/(m⋅K)
Electrical resistivity16.78 nΩ⋅m (at 20 °C)
Magnetic orderingdiamagnetic[8]
Molar magnetic susceptibility−5.46×10−6 cm3/mol[9]
Young's modulus110–128 GPa
Shear modulus48 GPa
Bulk modulus140 GPa
Pengelaju munyi thin rod(annealed)
3810 m/s (at p.b.)
Poisson ratio0.34
Mohs hardness3.0
Vickers hardness343–369 MPa
Brinell hardness235–878 MPa
Lumur CAS7440-50-8
History
Pemeri namaari jaku Sanskrit, ताम्रक
PenemuTimur Tengah (9000 SM)
Simbol"Cu": ari jaku Latin cuprum
Isotop temaga
Nadai Templat:kutak info isotop temaga
 Kategori: Temaga
| references

Temaga nya elemen kimia; besimbol Cu (ari jaku Latin cuprum) lalu lumur atom iya 29. Iya logam ti lembut, mudah ditempa, sereta ulih dibingkuk enggau konduktiviti pengangat enggau elektrik ti tinggi amat. Mua temaga tulin ti baru dipeda bisi chura kalas-banda. Tembaga dikena nyadi konduktor pengangat enggau elektrik, nyadi perengka bina, sereta ganti mayuh aloi besi, baka pirak sterling ti dikena dalam barang kemas, kupronikel dikena ngaga perengka marin enggau duit seling, lalu konstantan dikena dalam strain gauge enggau termocouple dikena nyukat pengangat.

Temaga nya siti ari besi asal, reti nya besi ti nyadi sechara semula jadi dalam tukuh besi ti ulih dikena terus, nadai aloi. Tu ngujungka mensia tumu amat ngena ba beberapa pelilih menua, ari c. 8000 SM. Beribu taun udah nya, tu besi keterubah ti dilebur ari igi sulfida, c. 5000 SM; besi keterubah ti ditempa nitihka perengka, c. 4000 SM; enggau besi keterubah ti sengaja dialoi enggau besi bukai, bangkuh, kena ngaga engkeraju, c. 3500 BC.[10]

Kereban sanding

[edit | edit bunsu]
  1. "Standard Atomic Weights: Copper". CIAAW. Templat:Infobox element/symbol-to-saw/year-changed. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  2. Prohaska, Thomas; Irrgeher, Johanna; Benefield, Jacqueline; Böhlke, John K.; Chesson, Lesley A.; Coplen, Tyler B.; Ding, Tiping; Dunn, Philip J. H.; Gröning, Manfred; Holden, Norman E.; Meijer, Harro A. J. (2022-05-04). "Standard atomic weights of the elements 2021 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry (in Inggeris). doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.
  3. 3.0 3.1 3.2 Arblaster, John W. (2018). Selected Values of the Crystallographic Properties of Elements. Materials Park, Ohio: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
  4. Cu(−2) has been observed as dimeric anions [Cu4]2– in La2Cu2In; see Myung-Hwan Whangbo; Changhoon Lee; Jürgen Köhler (2006). "Transition-Metal Anions in Solids and Their Implications on Bonding". Angewandte Chemie International Edition. 45 (44): 7465–7469. doi:10.1002/anie.200602712.
  5. Jackson, Ross A.; Evans, Nicholas J.; Babula, Dawid J.; Horsley Downie, Thomas M.; Charman, Rex S. C.; Neale, Samuel E.; Mahon, Mary F.; Liptrot, David J. (2025-01-28). "Nucleophilicity at copper(-I) in a compound with a Cu–Mg bond". Nature Communications. 16 (1): 1101. Bibcode:2025NatCo..16.1101J. doi:10.1038/s41467-025-56544-z. ISSN 2041-1723. PMC 11775243. PMID 39875432.
  6. Moret, Marc-Etienne; Zhang, Limei; Peters, Jonas C. (2013). "A Polar Copper–Boron One-Electron σ-Bond". J. Am. Chem. Soc. 135 (10): 3792–3795. Bibcode:2013JAChS.135.3792M. doi:10.1021/ja4006578. PMID 23418750.
  7. Templat:Greenwood&Earnshaw2nd
  8. Lide, D. R., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. Archived from the original (PDF) on 2011-03-03.
  9. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
  10. Templat:Cite EB15